Morella

Eerste publicatie: April 1835 (Southern Literary Messenger)
Genre: Horror
Tijd: –
Locatie: –
Personages: Naamloze ik-verteller, Morella (moeder), Morella (dochter), priester

Samenvatting (let op: spoilers!):
Een naamloze verteller denkt terug aan zijn leven met de beeldschone, hoogst intelligente, maar uiterst teruggetrokken Morella. Vanaf hun eerste ontmoeting heeft Morella een betoverende kracht over de verteller, al is er geen sprake van liefde. Morella bestudeert mystieke Duitse geschriften. De verteller wordt haar pupil en ze spreken eindeloos over deze filosofie. Toch valt er een schaduw over de vertellers ziel. Morella’s excentrieke opvattingen over de essentie van persoonlijke identiteit beangstigen hem zodanig dat het stel uit elkaar groeit. Als Morella ziek wordt, voelt de verteller medelijden, maar dit verandert snel in een duister onbehagen en hij betrapt zichzelf erop dat hij zijn vrouw dood wenst. De verteller is de wanhoop nabij als plotseling op een mistige herfstavond Morella de profetische woorden uitspreekt: “Ik ben stervend, toch zal ik leven … zij die u heeft verafschuwd zult u liefhebben na haar dood … als mijn geest opstijgt, zal het kind leven”. Op haar sterfbed baart Morella een dochter die in alle opzichten het evenbeeld is van haar moeder, en voor wie de verteller onvoorwaardelijke liefde voelt. Toch valt er opnieuw een schaduw over de vertellers ziel als hij merkt dat het naamloze kind niet alleen fysiek maar ook mentaal de reïncarnatie van haar moeder blijkt te zijn. Hij denkt terug aan Morella’s excentrieke gedachten over het voortbestaan van persoonlijke identiteit. Als hij ten slotte tijdens het doopritueel voor zijn dochter een naam moet noemen, fluistert hij in het oor van de priester: “Morella”. Vanuit de mond van zijn dochter, die plotsklaps op de vloer van de familietombe valt, hoort de verteller: “Hier ben ik.” Maar ook het kind sterft, en de verteller bekent dat er geen spoor van de eerste Morella te zien was in het graf waar hij de tweede had gelegd. (Evert Jan van Leeuwen)

Vertalingen en bewerkingen:
2015: Morella (Het complete proza van Edgar Allan Poe 1, Pantheon)
2015: Morella (Het complete proza – deel 1, Pantheon)
2007: Morella (Alle verhalen, Athenaeum-Polak & Van Gennep, Gouden Reeks nr. 10)
2007: Morella (Verhalen van Edgar Allan Poe – Deel 1, Classic Press)
1990: Morella (Edgar Allan Poe Compleet – Het volledige proza, Loeb/HEMA)
1989: Morella (Edgar Allan Poe Compleet – Het volledige proza, Loeb)
1986: Morella (Edgar Allan Poe Compleet – Het volledige proza, Loeb)
1986: Morella (Edgar Allan Poe Compleet – Het volledige proza, Loeb/HEMA)
1984: Morella (Alle verhalen, Loeb, 2e druk)
1982: Morella (Alle verhalen van Edgar Allan Poe, Loeb, 1e druk)
1981: Morella (Gruwelijke verhalen, Contact, 13e druk)
1979: Morella (26 griezelverhalen, Hollandia)
1977: Morella (Gruwelijke verhalen, Contact, 13e druk)
1977: Morella (Gruwelijke verhalen, Contact, 12e druk)
1977: Morella (Gruwelijke verhalen, Contact, 9e druk)
1976: Morella (Gruwelijke verhalen, Contact, 8e druk)
1972: Morella (Gruwelijke verhalen, Contact, 9e druk, Ultimoreeks)
1971: Morella (Gruwelijke verhalen, Contact, 8e druk, Kaderreeks)
1969: Morella (Gruwelijke verhalen, Contact, 7e druk, De onsterfelijken)
1967: Morella (Gruwelijke verhalen, De Boekenschat, 6e druk)
1967: Morella (Gruwelijke verhalen, Contact-klassieken, 5e druk)
1965: Morella (Gruwelijke vertellingen, ContactBoekerij, 4e druk)
1941: Morella (Fantastische vertellingen, De onsterfelijken nr. 5, Contact)
1919: Morella (volledige verhaal in de Delftsche Courant. Nieuwsblad voor Delft en Delfland)

Films:
2004: Morella (Tales of Terror, regie: Roger Corman)

Fantastische vertellingen (1941), Jeanne Bieruma Oosting

Tales of Terror (NL: 2004) met o.a. de film Morella

Koop bij bol.com